Trào ngược dạ dày gây ra hàng loạt triệu chứng khó chịu như ợ nóng, ợ chua, đau rát vùng thượng vị. Thậm chí ảnh hưởng đến giấc ngủ và chất lượng cuộc sống. Không ít bệnh nhân dù đã dùng thuốc nhưng triệu chứng vẫn tái phát nhiều lần. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chế độ ăn uống chưa phù hợp. Vậy trào ngược dạ dày nên ăn gì để cải thiện triệu chứng và hạn chế tái phát?
Người bị trào ngược dạ dày nên ăn gì?
Với người bệnh bị trào ngược dạ dày, chế độ ăn uống có vai trò đặc biệt quan trọng. Bởi việc ăn những thực phẩm phù hợp sẽ giúp giảm tiết acid, bảo vệ niêm mạc dạ dày và hỗ trợ tiêu hoá.
Dưới đây là những thực phẩm “vàng” với người bệnh bị trào ngược dạ dày.
Nhóm thực phẩm dễ tiêu
Người bệnh trào ngược dạ dày được khuyến khích ăn thực phẩm dễ tiêu như cháo, súp, canh, cơm mềm, miến,… Việc duy trì chế độ ăn mềm, dễ tiêu giúp ổn định hoạt động của hệ tiêu hóa. Từ đó giảm tần suất xuất hiện các triệu chứng như ợ nóng, đầy hơi.
Lợi ích nổi bật:
- Thực phẩm dạng lỏng và mềm giúp giảm gánh nặng tiêu hóa. Khi dạ dày không phải co bóp mạnh, áp lực lên ổ bụng sẽ được hạn chế, giảm tình trạng trào ngược.
- Thức ăn mềm có thời gian tiêu hoá nhanh, giảm thời gian lưu lại trong dạ dày. Từ đó giúp giảm nguy cơ acid trào ngược lên thực quản.
- Những thực phẩm mềm giúp hạn chế ma sát và kích thích cơ học lên vùng viêm, phù hợp với người đang có tổn thương niêm mạc dạ dày.
Thực phẩm giúp trung hòa acid
Với khả năng trung hoà acid, chuối chín, yến mạch, bánh mì,… luôn được ưu tiên trong thực đơn của người bệnh dạ dày. Ngoài ra, nhóm thực phẩm này còn giúp duy trì môi trường pH ổn định tại dạ dày. Hạn chế kích thích cơ thắt thực quản dưới mở ra bất thường.
- Tính kiềm trong chuối chín giúp trung hòa bớt acid dư thừa trong dạ dày. Nhờ đó làm dịu cảm giác nóng rát vùng thượng vị.
- Yến mạch chứa hàm lượng chất xơ hòa tan cao, có khả năng hấp thụ acid và tạo lớp gel bảo vệ niêm mạc dạ dày khỏi tác động của dịch vị.
- Ngoài ra, nhóm thực phẩm này còn giúp duy trì môi trường pH ổn định tại dạ dày. Hạn chế kích thích cơ thắt thực quản dưới mở ra bất thường.
Rau xanh và trái cây ít acid
Thực phẩm điển hình: Rau cải, rau bina, bông cải xanh, dưa leo, bí xanh,… Hoặc trái cây táo, lê,.. không kích thích tăng tiết acid dạ dày như các loại trái cây chua. Do đó rất phù hợp cho người bị trào ngược sử dụng hàng ngày.
- Rau xanh giàu chất xơ giúp thúc đẩy nhu động ruột và giúp quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru hơn. Từ đó giảm áp lực lên dạ dày, hạn chế tình trạng trào ngược dạ dày.
- Các loại rau có tính mát như bí xanh, dưa leo giúp làm dịu niêm mạc dạ dày và hạn chế tình trạng kích ứng do acid.
- Trái cây ít acid như táo và lê cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa. Giúp tăng cường khả năng phục hồi tổn thương niêm mạc.
Thực phẩm giàu đạm dễ hấp thu
Đạm là thành phần dinh dưỡng cần thiết với hoạt động cơ thể. Tuy nhiên, với những người bệnh trào ngược dạ dày, nên ưu tiên những thực phẩm giàu đạm dễ hấp thu trong thịt lợn nạc, thịt gà, cá hấp, luộc, trứng (hấp, luộc).
- Hàm lượng protein dồi dào trong thịt nạc và cá giúp tái tạo và phục hồi niêm mạc dạ dày bị tổn thương do acid.
- Các thực phẩm giàu đạm ít béo giúp tiêu hoá nhanh hơn, hạn chế tình trạng đầy bụng và trào ngược.
- Thành phần acid béo tốt như omega-3 trong các loại cá béo có công dụng chống viêm rất tốt. Ngoài ra còn hỗ trợ làm lành tổn thương niêm mạc.
Sữa và chế phẩm từ sữa (dùng đúng cách)
Sữa và chế phẩm từ sữa
Bệnh nhân trào ngược dạ dày vẫn có thể bổ sung sữa và các chế phẩm từ sữa nhưng cần sử dung đúng cách.
- Sữa ít béo giúp cung cấp dưỡng chất cần thiết mà không làm chậm quá trình tiêu hóa. như các loại sữa nguyên kem nhiều chất béo.
- Sữa chua chứa lợi khuẩn probiotics giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Cải thiện chức năng tiêu hóa và giảm triệu chứng đầy hơi.
- Bổ sung sữa hợp lý giúp tạo lớp đệm tạm thời, làm dịu cảm giác nóng rát trong dạ dày.
Lưu ý khi dùng sữa với người gặp vấn đề dạ dày:
- Không uống sữa khi đói
- Không dùng quá nhiều sữa một lần vì có thể kích thích tiết acid, làm triệu chứng trào ngược nghiêm trọng hơn.
Người bị trào ngược dạ dày cần kiêng ăn gì?
Ngoài chế độ dinh dưỡng khoa học, người bệnh trào ngược dạ dày cần nắm được những thực phẩm gây kích thích acid và làm nặng triệu chứng.
Đồ cay nóng
- Các gia vị cay nóng nhớ ớt, tiêu, mù tạt chứa capsaicin. Hoạt chất này có khả năng kích thích mạnh niêm mạc dạ dày, làm tăng tiết acid dịch vị đột ngột. Hệ quả là niêm mạc dạ dày và thực quản bị tổn thương, gây nóng rát và đau thượng vị.
- Đồ cay nóng làm tăng độ nhạy cảm của thực quản, khiến người bệnh dễ ợ nóng và ợ chua.
- Ăn thường xuyên các thực phẩm cay nóng khiến tình trạng viêm và trài ngược kéo dài và khó kiểm soát hơn.
Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ
Ví dụ điển hình: Gà rán, khoai tây chiên, bánh gà, đồ ăn nhanh,…
- Gà rán, khoai tây chiên,… làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, khiến thức ăn tồn đọng lâu hơn. Hệ quả là gây đầy bụng và làm tăng áp lực trong dạ dày.
- Việc ăn nhiều đồ ăn nhanh làm tăng áp lực dạ dày, khiến acid và dịch tiêu hóa trào ngược lên thực quản.
- Chất béo khó hấp thu còn làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến chức năng chống trào ngược hoạt động kém hiệu quả hơn.
Thực phẩm chua, lên men
Bệnh nhân trào ngược dạ dày nói KHÔNG với thực phẩm chua như trái cây cam, chanh, dứa. Đặc biệt là những thực phẩm lên men như dưa muối, cà muối, kim chi,…
- Trái cây chua chứa hàm lượng acid cao có thể làm tăng độ acid trong dạ dày. Từ đó kích thích triệu chứng trào ngược xuất hiện mạnh hơn.
- Dưa muối, kim chi có tính acid, dễ sinh hơi trong quá trình tiêu hóa và làm tăng áp lực ổ bụng. Lúc này, nguy cơ acid trào ngược lên thực quản tăng lên, đặc biệt là sau khi ăn no.
- Dung nạp thường xuyên những thực phẩm trên làm kích ứng niêm mạc thực quản kéo dài. Dẫn đến viêm và tổn thương mạn tính.
Cà phê, rượu bia
Cà phê, rượu bia là thức uống người bệnh trào ngược dạ dày cần hạn chế tối đa. Bởi chúng có thể làm tăng mức độ bệnh và khiến việc điều trị kém hiệu quả hơn.
- Caffeine trong cà phê kích thích dạ dày tăng tiết acid, làm tăng cảm giác ợ nóng và khó chịu.
- Hai thức uống này đều làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến acid dễ dàng trào ngược lên thực quản hơn.
- Rượu bia gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ viêm và tổn thương kéo dài.
Nguyên tắc ăn uống khoa học với người bệnh trào ngược dạ dày
Dù lựa chọn đúng thực phẩm tốt cho dạ dày, nhưng nếu ăn uống sai cách, hiệu quả vẫn không đạt được. Dưới đây là nguyên tắc ăn uống khoa học bạn cần lưu ý:
- Ăn đúng giờ: Giúp dạ dày hoạt động ổn định, tránh tình trạng tiết acid bất thường.
- Chia nhỏ bữa ăn: Nên ăn 4 – 5 bữa/ngày thay vì 2 – 3 bữa lớn để giảm áp lực lên dạ dày.
- Không ăn quá no: Ăn quá no làm tăng áp lực lên bụng, dễ đẩy acid trào ngược lên thực quản.
- Ăn chậm, nhai kỹ: Giúp thức ăn trộn đều với nước bọt, giảm gánh nặng cho dạ dày.
- Ưu tiên thức ăn hấp, luộc, hầm, ninh nhừ, hạn chế đồ chiên rán, xào nhiều dầu mỡ.
- Không nằm ngay sau khi ăn: Nên ngồi nghỉ ít nhất 30 phút trước khi nằm để tránh trào ngược.
- Hạn chế ăn tối muộn: Nên ăn tối trước khi đi ngủ khoảng 2 – 3 tiếng. Việc ăn quá sát giờ ngủ khiến tình trạng trào ngược về đêm nghiêm trọng hơn.
Hiểu rõ người bệnh trào ngược dạ dày nên ăn gì, kiêng ăn gì. Và tuân thủ nguyên tắc ăn uống hợp lý giúp cải thiện triệu chứng ợ chua, ợ nóng, đồng thời bảo vệ niêm mạc dạ dày, hạn chế bệnh tái phát và biến chứng. Nếu còn băn khoăn về vấn đề này, chị em hãy liên hệ 0969 668 152 để được tư vấn chi tiết.